السيد علي الحسيني الميلاني

218

جواهر الكلام في معرفة الإمامة والإمام (فارسى)

پس بيعت تعهدساز است ، اما اين معاهده عرفى تا چه حد الزام‌آور است ؟ آيا بيعت تا اين حد الزام مىآورد كه يك شخص در خلوت و بدون اطلاع همگان ، از فرمان بيعت شونده تخلف نكرده و تخلف از وى را حرام بداند ؟ از سوى ديگر اگر شخصى كه با بيعت عده‌اى امام شده است ، آيا بر همگان مولويت دارد يا خير ؟ و فرد فرد مسلمانان موظف به تبعيت از او هستند ؟ در اين صورت آيا لازم است كه همه افراد امت در اين مبايعه حاضر باشند ، يا بر طبق مبناى اهل سنّت - چنان كه پيشتر گفتيم - حضور همگان براى بيعت با امام لازم نيست و بيعت اهل حل و عقد كافى مىباشد ، و در صورت پذيرش بيعت همهء اهل حلّ و عقد ، اهل حلّ و عقد از ناحيهء چه كسى براى تصميم‌گيرى به جاى مسلمانان وكالت يافته‌اند ؟ روشن است كه در معاهده ، در دو طرف بيعت رضايت قلبى شرط است ، حال اگر برخى با اكراه بيعت كرده باشند ، آيا اين بيعت براى آن‌ها الزام‌آور است ؟ اگر بيعت شونده از وظايف خود تخلف كرد بايد خود به خود عزل شود ؟ آيا كسى بايد او را عزل كند ؟ اين كار وظيفه بيعت كنندگان است يا وظيفه همه مسلمانان ؟ اگر امام فاسق على رغم خواست مسلمانان از منصب خود كنار نرفت ، وظيفهء مسلمانان چيست ؟ آيا اميرالمؤمنين از اهل حل و عقد است ؟ آيا اميرالمؤمنين عليه السلام و حضرت زهرا سلام اللَّه عليها حديث « من مات و لم يعرف امام زمانه مات ميتة جاهلية » را از پيامبر صلى اللَّه عليه وآله نشنيده بودند ؟ چرا اميرالمؤمنين عليه السلام در بيعت با ابوبكر شركت نداشت ؟ چرا حضرت زهرا سلام اللَّه عليها بدون بيعت از دنيا رفت ؟ چرا اميرالمؤمنين عليه السلام اصحاب خود را به بيعت با ابوبكر وادار نكردند ؟ اين‌ها سؤال‌هايى است كه اهل تسنّن بايد پاسخ بدهند . اهل تسنّن ابتدا مسئله